(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఆదిపర్వ - అధ్యాయ 030

॥ శ్రీః ॥
1.30. అధ్యాయః 030
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
భగ్నశాఖాయా అధోభాగే లంబమానవాలఖిల్యరక్షణార్థం ముఖేన శాఖాగ్రహణం॥ 1 ॥ కశ్యపాజ్ఞయా హిమాలయం గత్వా తత్ర శాఖాం పరిత్యజ్య తత్రైవ స్థిత్వా గజకచ్ఛపభక్షణం॥ 2 ॥ ఉత్పాతాందృష్ట్వా దేవైః కృతోఽమృతరక్షణోపాయః॥ 3 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text
సౌతిరువాచ। 1-30-0x(126)(1485)
స్పష్టమాత్రా తు పద్భ్యాం సా గరుడేన బలీయసా।
అభజ్యత తరోః శాఖా భగ్నాం చైకామధారయత్॥ 1-30-1(1486)
తాం భంక్త్వా స మహాశాఖాం స్మయమానో విలోకయన్।
అథాత్రం లంబతోఽపశ్యద్వాలఖిల్యానధోముఖాన్॥ 1-30-2(1487)
ఋషయో హ్యత్ర లంబంతే న హన్యామితి తానృషీన్।
తపోరతాంల్లంబమానాన్బ్రహ్మర్షీనభివీక్ష్య సః॥ 1-30-3(1488)
హన్యాదేతాన్సంపతంతీ శాఖేత్యథ విచింత్య సః।
నఖైర్దృఢతరం వీరః సంగృహ్య గజకచ్ఛపౌ॥ 1-30-4(1489)
స తద్వినాశసంత్రాసాదభిపత్య స్వగాధిపః।
శాఖామాస్యేన జగ్రాహ తేషామేవాన్వవేక్షయా॥ 1-30-5(1490)
అతిదైవం తు తత్తస్య కర్మ దృష్ట్వా మహర్షయః।
విస్మయోత్కంపహృదయా నామ చక్రుర్మహాఖగే॥ 1-30-6(1491)
గురుం భారం సమాసాద్యోడ్డీన ఏష విహంగమః।
గరుడస్తు ఖగశ్రేష్ఠస్తస్మాత్పన్నగభోజనః॥ 1-30-7(1492)
తతః శనైః పర్యపతత్పక్షైః శైలాన్ప్రకంపయన్।
ఏవం సోఽభ్యపతద్దేశాన్బహూన్సగజకచ్ఛపః॥ 1-30-8(1493)
దయార్థం వాలఖిల్యానాం న చ స్థానమవిందత।
స గత్వా పర్వతశ్రేష్ఠం గంధమాదనమంజసా॥ 1-30-9(1494)
దదర్శ కశ్యపం తత్ర పితరం తపసి స్థితం।
దదర్శ తం పితా చాపి దివ్యరూపం విహంగమం॥ 1-30-10(1495)
తేజోవీర్యబలోపేతం మనోమారుతరంహసం।
శైలశృంగప్రతీకాశం బ్రహ్మదండమివోద్యతం॥ 1-30-11(1496)
అచింత్యమనభిధ్యేయం సర్వభూతభయంకరం।
మహావీర్యధరం రౌద్రం సాక్షాదగ్నిమివోద్యతం॥ 1-30-12(1497)
అప్రధృష్యమజేయం చ దేవదానవరాక్షసైః।
భేత్తారం గిరిశృంగాణాం సముద్రజలశోషణం॥ 1-30-13(1498)
లోకసంలోడనం ఘోరం కృతాంతసమదర్శనం।
తమాగతమభిప్రేక్ష్య భగవాన్కశ్యపస్తదా।
విదిత్వా చాస్యం సంకల్పమిదం వచనమబ్రవీత్॥ 1-30-14(1499)
కశ్యప ఉవాచ। 1-30-15x(127)
పుత్ర మా సాహసం కార్షీర్మా సద్యో లప్స్యసే వ్యథాం।
మా త్వాం దహేయుః సంక్రుద్ధా వాలఖిల్యా మరీచిపాః॥ 1-30-15(1500)
సౌతిరువాచ। 1-30-16x(128)
తతః ప్రసాదయామాస కశ్యపః పుత్రకారణాత్।
వాలఖిల్యాన్మహాభాగాంస్తపసా హతకల్మషాన్॥ 1-30-16(1501)
కశ్యప ఉవాచ। 1-30-17x(129)
ప్రజాహితార్థమారంభో గరుడస్య తపోధనాః।
చికీర్షతి మహత్కర్మ తదనుజ్ఞాతుమర్హథ॥ 1-30-17(1502)
సౌతిరువాచ। 1-30-18x(130)
ఏవముక్తా భగవతా మునయస్తే సమభ్యయుః।
ముక్త్వా శాఖాం గిరిం పుణ్యం హిమవంత తపోఽర్థినః॥ 1-30-18(1503)
తతస్తేష్వపయాతేషు పితరం వినతాసుతః।
శాఖావ్యాక్షిప్తవదనః పర్యపృచ్ఛత కశ్యపం॥ 1-30-19(1504)
భగవన్క్వ విముంచామి తరోః శాఖామిమామహం।
వర్జితం మానుషైర్దేశమాఖ్యాతు భగవాన్మమ॥ 1-30-20(1505)
సౌతిరువాచ। 1-30-21x(131)
తతో నిఃపురుషం శైలం హిమసంరుద్ధకందరం।
అగంయం మనసాప్యన్యైస్తస్యాచఖ్యౌ స కశ్యపః॥ 1-30-21(1506)
తం పర్వతం మహాకుక్షిముద్దిశ్య స మహాఖగః।
జవేనాభ్యపతత్తార్క్ష్యః సశాఖాగజకచ్ఛపః॥ 1-30-22(1507)
న తాం వధ్రీ పరిణహేచ్ఛతచర్మా మహాతనుం।
శాఖినో మహతీం శాఖాం యాం ప్రగృహ్య యయౌ ఖగః॥ 1-30-23(1508)
స తతః శతసాహస్రం యోజనాంతరమాగతః।
కాలేన నాతిమహతా గరుడః పతగేశ్వరః॥ 1-30-24(1509)
స తం గత్వా క్షణేనైవ పర్వతం వచనాత్పితుః।
అముంచన్మహతీం శాఖాం సస్వనం తత్ర ఖేచరః॥ 1-30-25(1510)
పక్షానిలహతశ్చాస్య ప్రాకంపత స శైలరాట్।
ముమోచ పుష్పవర్షం చ సమాగలితపాదప॥ 1-30-26(1511)
శృంగాణి చ వ్యశీర్యంత గిరేస్తస్య సమంతతః।
మణికాంచనచిత్రాణి శోభయంతి మహాగిరిం॥ 1-30-27(1512)
శాఖినో బహవశ్చాపి శాఖయాఽభిహతాస్తయా।
కాంచనైః కుసుమైర్భాంతి విద్యుత్వంత ఇవాంబుదాః॥ 1-30-28(1513)
తే హేమవికచా భూమౌ యుతాః పర్వతధాతుభిః।
వ్యరాజంఛాఖినస్తత్ర సూర్యాంశుప్రతిరంజితాః॥ 1-30-29(1514)
తతస్తస్య గిరేః శృంగమాస్థాయ స ఖగోత్తమః।
భక్షయామాస గరుడస్తావుభౌ గజకచ్ఛపౌ॥ 1-30-30(1515)
తావుభౌ భక్షయిత్వా తు స తార్క్ష్యః కూర్మకుంజరౌ।
తతః పర్వతకూటాగ్రాదుత్పపాత మహాజవః॥ 1-30-31(1516)
ప్రావర్తంతాథ దేవానాముత్పాతా భయశంసినః।
ఇంద్రస్య వజ్రం దయితం ప్రజజ్వాల భయాత్తతః॥ 1-30-32(1517)
సధూమా న్యపతత్సార్చిర్దివోల్కా నభసశ్చ్యుతా।
తథా వసూనాం రుద్రాణామాదిత్యానాం చ సర్వశః॥ 1-30-33(1518)
సాధ్యానాం మరుతాం చైవ యే చాన్యే దేవతాగణాః।
స్వం స్వం ప్రహరణం తేషాం పరస్పరముపాద్రవత్॥ 1-30-34(1519)
అభూతపూర్వం సంగ్రామే తదా దేవాసురేఽపి చ।
వవుర్వాతాః సనిర్ఘాతాః పేతురుల్కాః సహస్రశః॥ 1-30-35(1520)
నిరభ్రమేవ చాకాశం ప్రజగర్జ మహాస్వనం।
దేవానామపి యో దేవః సోఽప్యవర్షత శోణితం॥ 1-30-36(1521)
మంలుర్మాల్యాని దేవానాం నేశుస్తేజాంసి చైవ హి।
ఉత్పాతమేఘా రౌద్రాశ్చ వవృషుః శోణితం బహు॥ 1-30-37(1522)
రజాంసి ముకుటాన్యేషాముత్థితాని వ్యధర్షయన్।
తతస్త్రాససముద్విగ్నః సహ దేవైః శతక్రతుః।
ఉత్పాతాందారుణాన్పశ్యన్నిత్యువాచ బృహస్పతిం॥ 1-30-38(1523)
కిమర్థం భగవన్ఘోరా ఉత్పాతాః సహసోత్థితాః।
న చ శత్రుం ప్రపశ్యామి యుధి యో నః ప్రధర్షయేత్॥ 1-30-39(1524)
బృహస్పతిరువాచ। 1-30-40x(132)
తవాపరాధాద్దేవేంద్ర ప్రమాదాచ్చ శతక్రతో।
తపసా వాలఖిల్యానాం మహర్షీణాం మహాత్మనాం॥ 1-30-40(1525)
కశ్యపస్య మునేః పుత్రో వినతాయాశ్చ ఖేచరః।
హర్తుం సోమమభిప్రాప్తో బలవాన్కామరూపధృక్॥ 1-30-41(1526)
సమర్థో బలినాం శ్రేష్ఠో హర్తుం సోమం విహంగమః।
సర్వం సంభావయాంయస్మిన్నసాధ్యమపి సాధయేత్॥ 1-30-42(1527)
సౌతిరువాచ। 1-30-43x(133)
శ్రుత్వైతద్వచనం శక్రః ప్రోవాచామృతరక్షిణః।
మహావీర్యబలః పక్షీ హర్తుం సోమమిహోద్యతః॥ 1-30-43(1528)
యుష్మాన్సంబోధయాంయేష `గృహీత్వావరణాయుధాన్।
పరివార్యామృతం సర్వే యూయం మద్వచనాదిహ॥ 1-30-44(1529)
రక్షధ్వం విబుధా వీరా' యథా న స హరేద్బలాత్।
అతులం హి బలం తస్య బృహస్పతిరువాచ హ॥ 1-30-45(1530)
సౌతిరువాచ। 1-30-46x(134)
తచ్ఛ్రుత్వా విబుధా వాక్యం విస్మితా యత్నమాస్థితాః।
పరివార్యామృతం తస్థూర్వజ్రీ చేంద్రః ప్రతాపవాన్॥ 1-30-46(1531)
ధారయంతో విచిత్రాణి కాంచనాని మనస్వినః।
కవచాని మహార్హాణి వైదూర్యవికృతాని చ॥ 1-30-47(1532)
చర్మాణ్యపి చ గాత్రేషు భానుమంతి దృఢాని చ।
వివిధాని చ శస్త్రాణి ఘోరరూపాణ్యనేకశః॥ 1-30-48(1533)
శితతీక్ష్ణాగ్రధారాణి సముద్యంయ సురోత్తమః।
సవిస్ఫులింగజ్వాలాని సధూమాని చ సర్వశః॥ 1-30-49(1534)
చక్రాణి పరఘాంశ్చైవ త్రిశూలాని పరశ్వధాన్।
శక్తీశ్చ వివిధాస్తీక్ష్ణాః కరవాలాంశ్చ నిర్మలాన్।
స్వదేహరూపాణ్యాదాయ గదాశ్చోగ్రప్రదర్శనాః॥ 1-30-50(1535)
తైః శస్త్రైర్భానుమద్భిస్తే దివ్యాభరణభూషితాః।
భానుమంతః సురగణాస్తస్థుర్విగతకల్మషాః॥ 1-30-51(1536)
అనుపమబలవీర్యతేజసో
ధృతమనసః పరిరక్షణేఽమృతస్య।
అసురపురవిదారణాః సురా
జ్వలనసమిద్ధవపుఃప్రకాశినః॥ 1-30-52(1537)
ఇతి సమరవరం సురాః స్థితాస్తే
పరిఘసహస్రశతైః సమాకులం।
విగలితమివ చాంబరాంతరం
తపనమరీచివికాశితం బభాసే॥ ॥ 1-30-53(1538)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆదిపర్వణి ఆస్తీకపర్వణి త్రింశోఽధ్యాయః॥ 30 ॥

Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes
1-30-6 అతిదైవం దేవైరపి కర్తుమశక్యం॥ 1-30-7 గురుశబ్దపూర్వాడ్డీడ్విహాయసాగతావిత్యస్మాడ్డః ఆదేరకారశ్చ పృషోదరాదిత్వాత్ గరుడశబ్దో నిష్పన్న ఇత్యర్థః॥ 1-30-18 శాఖాం ముక్త్వా గిరిం సమభ్యయురితి సంబంధః॥ 1-30-19 శాఖయా ముఖస్థయా వ్యాక్షిప్తం వదనం వచనక్రియాయస్య స తథా॥ 1-30-23 శతచర్మా శతగోచర్మణా కృతా। వధ్రీ రజ్జుః। న పరిణహేత్ పరితో న బధ్నీయాత్॥ 1-30-29 వికచాః హేమవదుజ్జ్వలాః॥ 1-30-33 దివా అహ్ని॥ 1-30-36 దేవానాం దేవః పర్జన్యః॥ 1-30-42 అన్యేషామసాధ్యమప్యయం సాధయేత్॥ 1-30-48 భానుమంతి దీప్తిమంతి॥ 1-30-50 స్వదేహరూపాణి స్వదేహానురూపాణి॥ 1-30-52 జ్వలనవత్సమిద్ధైర్దీప్యమానైర్వపుర్భిః ప్రకాశినః॥ త్రింశోఽధ్యాయః॥ 30 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.